Ngày 8/10, tại Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế AgriVision 2026 với chủ đề “Kiến tạo nông nghiệp tương lai từ chính sách, công nghệ và đổi mới sáng tạo”. Sự kiện diễn ra trực tiếp kết hợp trực tuyến, trong dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Mai Đan.
Hội thảo kết nối các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế, cùng trao đổi về hướng phát triển nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu.
Nghiên cứu phải giải được bài toán sản xuất
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Quốc Trị nhận định, nông nghiệp Việt Nam đã đạt những thành tựu quan trọng về an ninh lương thực, sản xuất hàng hóa và mở rộng thị trường quốc tế. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào đất đai, lao động, vật tư đầu vào và mở rộng sản lượng đang dần tới giới hạn.
Trong khi đó, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, suy giảm tài nguyên cùng yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và giảm phát thải đặt ra những đòi hỏi cao hơn.
“Nông nghiệp muốn tăng trưởng không thể chỉ làm nhiều hơn; phải làm tốt hơn và tạo ra giá trị cao hơn”, Thứ trưởng nhấn mạnh.
Theo ông, mỗi hecta đất cần tạo thêm giá trị; nước, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật phải được sử dụng hiệu quả hơn; nông dân phải có thu nhập tốt hơn trên chính mảnh đất của mình.
Khoa học vì thế cần trả lời những câu hỏi cụ thể: Công nghệ giải quyết vấn đề gì, ai sử dụng, hiệu quả ra sao và có thể nhân rộng tới đâu? Kết quả nghiên cứu phải giúp người sản xuất giảm chi phí, tăng năng suất, cải thiện chất lượng và giảm rủi ro.
GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Mai Đan.
Thứ trưởng chỉ rõ, có nghiên cứu tốt nhưng khó ứng dụng, trong khi doanh nghiệp và người sản xuất có nhu cầu rõ ràng mà chưa tìm được giải pháp phù hợp. Cần nghiên cứu theo nhu cầu, đặt hàng của thực tiễn, tổ chức các chương trình lớn, liên ngành, gắn với thử nghiệm và thương mại hóa.
Nhà nước cần tạo hành lang thử nghiệm, chuyển giao; nhà khoa học giải quyết bài toán công nghệ; doanh nghiệp đầu tư, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường. Nông dân phải tham gia ngay từ đầu và trực tiếp hưởng lợi.
Thứ trưởng kỳ vọng Học viện trở thành cầu nối thực chất hơn giữa nghiên cứu và sản xuất. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.
GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, tiến bộ công nghệ chỉ tạo tác động rộng lớn khi có chính sách phù hợp và khả năng đưa tri thức vào thực tiễn.
Một giải pháp tăng năng suất nhưng gây tổn hại lâu dài cho đất, nước hoặc sức khỏe sẽ khó bền vững. Lựa chọn hướng phát triển cần xem xét đồng thời hiệu quả kinh tế, tác động xã hội và môi trường.
Giữa nghiên cứu tốt và giải pháp được sử dụng rộng rãi còn những trở ngại về chi phí, an toàn, năng lực người sử dụng và khả năng tiếp cận thị trường. Giám đốc Học viện đặt câu hỏi: “Ai có thể sử dụng, với chi phí nào và mang lại lợi ích gì?”.
Kết nối tri thức, cùng tìm giải pháp
Những câu hỏi ấy cũng gợi mở hướng trao đổi với các chuyên gia quốc tế về khả năng ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
GS.TS. Trần Đức Viên, nguyên Giám đốc Học viện, hiện là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Giáo dục của Học viện đề xuất mô hình hợp tác giữa các bên. Ảnh: Mai Đan.
Các diễn giả nước ngoài đưa ra góc nhìn tiếp cận tương lai nông nghiệp ở nhiều khía cạnh. GS. Rattan Lal, Đại học Bang Ohio, Hoa Kỳ đề cập sức khỏe đất và tích lũy carbon; GS. Jishu Shi, Đại học Bang Kansas, Hoa Kỳ tập trung vào hợp tác nghiên cứu vắc-xin dịch tả lợn châu Phi. Trong khi đó, GS. Shenggen Fan, Đại học Nông nghiệp Trung Quốc trình bày chính sách chuyển đổi hệ thống nông lương thực và kinh nghiệm Trung Quốc và GS. Jangho Kim, Đại học Quốc gia Chonnam, Hàn Quốc giới thiệu công nghệ nano trong nông nghiệp.
Các nội dung này gợi mở hướng kết nối chính sách, bảo vệ tài nguyên và ứng dụng công nghệ.
GS.TS. Trần Đức Viên, nguyên Giám đốc Học viện, hiện là Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Giáo dục của Học viện cũng đề xuất mô hình hợp tác giữa các bên: Nhà nước, trường và viện nghiên cứu, doanh nghiệp, nông dân và cộng đồng.
Trong mô hình này, nông dân cùng tham gia nghiên cứu, cung cấp dữ liệu, ứng dụng kết quả và chủ động kinh doanh. Họ cần được hỗ trợ tiếp cận tri thức, thông tin thị trường và kỹ năng truy xuất nguồn gốc.
Hội thảo kết nối các nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Ảnh: Mai Đan.
Theo ông, đại học nông nghiệp cần phát triển tư duy hệ thống, tư duy phản biện và khả năng học lại để thích ứng. Kinh nghiệm quốc tế phải được điều chỉnh phù hợp với Việt Nam; mỗi nhiệm vụ cần có đơn vị phụ trách, ngân sách và chỉ số đánh giá rõ ràng.
Sự phối hợp giữa các bên cần bắt đầu bằng việc xác định đúng nhu cầu của người sản xuất. GS.TS. Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh, kinh nghiệm của nông dân giúp nhà khoa học xác định đúng vấn đề. Học viện mong muốn cùng đối tác phát triển nhóm nghiên cứu liên ngành và mô hình thử nghiệm sát nhu cầu sản xuất. Giá trị hội thảo sẽ được đo bằng nghiên cứu được triển khai, giải pháp được thử nghiệm và lợi ích đến với người sản xuất.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam là đại học công lập đa ngành, trọng điểm quốc gia, có chất lượng đào tạo hàng đầu và cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại. Hằng năm, Học viện dành gần 30 tỷ đồng cấp học bổng khuyến khích học tập, đồng thời hợp tác với hơn 200 doanh nghiệp tài trợ gần 3 tỷ đồng học bổng cho sinh viên tài năng, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống.
Năm 2026, Học viện dành gần 1.500 suất học bổng chào đón tân sinh viên khóa 71 với tổng giá trị gần 30 tỷ đồng, trong đó có ba suất học bổng du học nước ngoài tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Tây Nam, Trung Quốc.
