Học viện Nông nghiệp Việt Nam: 70 năm vun đắp tri thức, kiến tạo tương lai

Từ những giảng đường đầu tiên năm 1956 đến các phòng thí nghiệm và không gian đổi mới sáng tạo hôm nay, Học viện Nông nghiệp Việt Nam bền bỉ theo đuổi sứ mệnh đào tạo con người, phát triển khoa học và phục vụ nền nông nghiệp Việt Nam.

Truyền thống ấy là nền tảng để Học viện bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng đưa tri thức và công nghệ đóng góp sâu rộng hơn cho đất nước.

Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đào tạo và nghiên cứu cần gắn với thực tiễn, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hiện đại. Ảnh: Lan Chi.

Ngày 12/10/1956, Trường Đại học Nông Lâm, tiền thân của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, được thành lập trong bối cảnh miền Bắc khôi phục kinh tế sau chiến tranh. Từ buổi đầu thiếu thốn, các thế hệ thầy và trò đã gắn giảng đường với đồng ruộng, đưa kiến thức vào sản xuất và tìm trong thực tiễn những vấn đề cần giải quyết bằng khoa học.

Tinh thần ấy được thể hiện rõ qua công trình chuyển vụ lúa chiêm sang vụ lúa xuân của GS. Bùi Huy Đáp, Hiệu trưởng đầu tiên của nhà trường. Sự thay đổi trong tổ chức mùa vụ đã cho thấy sức mạnh của tri thức khi được vận dụng phù hợp với điều kiện sản xuất. Đó cũng là một bài học xuyên suốt lịch sử Học viện: giá trị của nghiên cứu cần được khẳng định bằng những đóng góp thiết thực cho người dân và đất nước.

Trong quá trình phát triển, nhà trường còn đóng góp cán bộ, giảng viên và nguồn lực, góp phần hình thành các trường Đại học Thủy sản, Đại học Nông nghiệp II và Đại học Nông nghiệp III. Từ một cơ sở đào tạo, những giá trị được bồi đắp đã lan tỏa tới nhiều lĩnh vực, vùng miền, góp phần xây dựng đội ngũ trí thức nông nghiệp Việt Nam.

Bảy mươi năm trưởng thành là công sức của nhiều thế hệ lãnh đạo, nhà giáo, nhà khoa học, viên chức, người lao động và người học; là kết quả của sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, sự đồng hành của các địa phương, doanh nghiệp và đối tác quốc tế. Mỗi thế hệ tiếp nối đều mang trách nhiệm gìn giữ nền tảng ấy và tạo thêm những giá trị mới.

Học viện hôm nay có 14 khoa chuyên môn, đào tạo 50 ngành đại học, 18 ngành thạc sĩ và 19 ngành tiến sĩ. Đội ngũ giáo sư, phó giáo sư cùng gần 400 giảng viên có học vị tiến sĩ là nguồn lực quan trọng cho đào tạo và nghiên cứu chuyên sâu. Hằng năm, hàng trăm bài báo thuộc danh mục ISI, Scopus góp phần mở rộng trao đổi học thuật và nâng cao năng lực nghiên cứu.

Trước yêu cầu phát triển mới, định hướng lãnh đạo của Học viện là gắn đổi mới quản trị với nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển khoa học và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Tự chủ đặt ra trách nhiệm lựa chọn đúng ưu tiên, tạo điều kiện để đội ngũ phát huy năng lực và hướng các hoạt động tới kết quả phục vụ người học, sản xuất và xã hội.

Trong đào tạo, Học viện tiếp tục đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy và môi trường học tập, tăng cơ hội thực hành, nghiên cứu và tiếp cận doanh nghiệp. Cùng với chuyên môn, người học cần được chuẩn bị năng lực ngoại ngữ, kỹ năng số, tư duy sáng tạo và khả năng thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi.

Trong nghiên cứu, việc tổ chức các nhóm nghiên cứu tinh hoa, xuất sắc và nhóm nghiên cứu mạnh tạo điều kiện tập trung năng lực vào những vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Các hướng nghiên cứu về giống cây trồng, vật nuôi, công nghệ sinh học, phòng chống dịch bệnh và quy trình sản xuất hướng tới nâng cao năng suất, chất lượng, an toàn và hiệu quả sử dụng tài nguyên.

Một yêu cầu xuyên suốt là tăng kết nối giữa nhà khoa học với doanh nghiệp và địa phương. Những vấn đề từ sản xuất cần trở thành đầu bài nghiên cứu; kết quả từ phòng thí nghiệm cần được thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển giao. Đây là cơ sở để Học viện nâng cao đóng góp đối với nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với phát triển đội ngũ, Học viện đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng hợp tác quốc tế. Gần 170 phòng học thông minh, hệ thống phòng thí nghiệm và các công trình phục vụ đào tạo, nghiên cứu tạo thêm điều kiện để người học tiếp cận công nghệ, nhà khoa học triển khai ý tưởng và đối tác tham gia hợp tác.

Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc và Đổi mới sáng tạo, cùng nhà xưởng nghiên cứu và hoàn thiện công nghệ, mở thêm không gian kết nối nghiên cứu với ứng dụng. Ý nghĩa của những công trình này nằm ở khả năng hỗ trợ thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm, đào tạo qua nghiên cứu và đưa công nghệ đến gần hơn với sản xuất.

Dự án SAHEP-VNUA sử dụng nguồn vốn Ngân hàng Thế giới, dự án KOICA và các chương trình hợp tác quốc tế bổ sung nguồn lực cho quá trình phát triển. Với lãnh đạo Học viện, yêu cầu tiếp theo là tổ chức khai thác hiệu quả các khoản đầu tư, thúc đẩy hợp tác liên ngành và tạo điều kiện để cơ sở vật chất chuyển thành năng lực đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao.

Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc và Đổi mới sáng tạo, cùng nhà xưởng nghiên cứu và hoàn thiện công nghệ, mở thêm không gian kết nối nghiên cứu với ứng dụng. Ảnh: NTCC.

Chuyển đổi số, hoạt động khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cũng mở thêm cơ hội cho giảng viên, sinh viên chủ động đề xuất giải pháp, phát triển sản phẩm và kết nối với thị trường. Tiềm năng của Học viện được hình thành từ sự kết hợp giữa đội ngũ chuyên môn, hạ tầng nghiên cứu, cơ sở thực nghiệm và mạng lưới đối tác.

Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu nâng cao giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu và sử dụng bền vững tài nguyên. Công nghệ sinh học, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa mở ra cơ hội mới, đồng thời đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực làm chủ công nghệ.

Trong giai đoạn tới, Học viện tập trung nâng cao chất lượng đào tạo; phát triển nghiên cứu có khả năng ứng dụng; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, địa phương và đối tác quốc tế. Vai trò của lãnh đạo là xác định những ưu tiên có giá trị lâu dài, tập hợp đội ngũ, kết nối nguồn lực và tạo môi trường để các ý tưởng được phát triển thành kết quả cụ thể.

Kỷ niệm 70 năm là dịp tri ân những người đã dựng xây Học viện, đồng thời khẳng định trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Trách nhiệm ấy cần được thể hiện qua mỗi người học trưởng thành, mỗi công trình khoa học có giá trị và mỗi công nghệ góp phần giải quyết vấn đề của sản xuất.

Với nền tảng đã được nhiều thế hệ vun đắp, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò của một trung tâm đào tạo, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, đóng góp vào nền nông nghiệp xanh, hiện đại và thịnh vượng. Tương lai ấy được kiến tạo từ tầm nhìn lãnh đạo, năng lực của đội ngũ và những hành động bền bỉ hôm nay.      

GS.TS. Nguyễn Thị Lan